Jak sprawić by przestrzeń biurowa wypełniła się kreatywnością, a nie zniechęceniem? Należy stworzyć odpowiednie warunki pracy, zadbać o sprzyjającą motywacji atmosferę oraz odpowiednie zaplecze infrastruktury. W niniejszym artykule skupimy się na infrastrukturze oraz ergonomii pracy. Część elementów w biurze jest obligatoryjna, narzucana przez przepisy BHP, pewną część można zaaranżować samemu. Zapraszamy na lekturę krótkiego poradnika pt. Światło pod kontrolą, czyli optymalne oświetlenie w miejscu pracy. 

Obowiązkiem każdego pracownika jest należyte wykonywanie przez niego obowiązków zgodnie z umową o pracę czy w myśl przepisów regulaminu pracy. W gestii pracodawcy leży zapewnieni mu optymalnych warunków do pracy. Zakres tych warunków będzie ściśle skorelowany ze stanowiskiem pracy. Jest jednak jeden wspólny mianownik optymalnych warunków pracy – odpowiednie oświetlenie stanowiska. Pracodawca przy aranżacji oświetlenia stanowiska pacy pod uwagę musi wziąć aktualnie obowiązujące przepisy oraz własną inwencję i rachunek opłacalność poszczególnych źródeł światła.

Naszą wycieczkę po oświetleniu stanowiska pracy zaczniemy od obowiązujących przepisów. Najwięcej do powiedzenia w tej kwestii mają przepisy BHP, czyli bezpieczeństwa i higieny pracy. To one dokładnie określają jakie oświetlenie wymagane jest na danym stanowisku pracy ze względu na rodzaj jej wykonywania. Inną kwestią jest natężenie oświetlenia, które regulowane jest ustawą PN-EN 12464-1:2004 „Światło i oświetlenie.

Oświetlenie miejsc pracy

Najważniejsze informacje według przepisów:
• zgodnie z BHP pracodawca powinien zapewnić oświetlenie dziennie w pomieszczeniach pracy, chyba że względu na specyfikę pracy lub technologię produkcji nie jest to możliwe.
• zastosowanie światła wyłącznie elektrycznego wymaga uzyskania zgody właściwego państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego, które zostanie wydane w porozumieniu z okręgowym inspektorem pracy,
• niezależnie od oświetlenia dziennego w każdym pomieszczeniu pracy należy również zapewnić oświetlenie elektryczne o parametrach zgodnych z normami polskimi,
• jednym z kluczowych kwestii przy organizacji oświetlenia dla stanowisk pracy przy komputerze jest jego natężenie. Zgodnie z polską normą jest to 500 lx dla pracy ciągłej i 300 lx – dla pracy dorywczej.

Co to jest lx?

Lx, czyli lux to jednostka natężenia światła, którą znajdziemy w układzie SI. Inaczej rzecz ujmując jest to jednostka miary, którą używa się do opisania liczby lumenów padających na metr kwadratowy. Lumen (czyli lm) to jednostka strumienia świetlnego, która informuje ile światła jest emitowane przez dane źródło. Przykładowo w danych technicznych oświetlenia LED na stronie https://polskiled.com.pl/ znajdziesz informacje o ilości lumenów, to im większa jest ich wartość, tym więcej światła będzie dany produkt emitował. Warto wspomnieć w tym miejscu, iż dwukrotnie większy lumen przez nasze oczy nie jest odbierany jako dwukrotnie jaśniejszy – dlatego, że to co widzimy jest wynikiem zależności pomiędzy strumieniem świetlnym a energią niesioną przez światło. Wróćmy jednak do przepisów.

W przykładzie stanowiska pracy przy komputerze wymagane jest oświetlenie 500 lx. Wiesz już, że lx oznacza liczbę lumenów padających na metr kwadratowy. Luks uwzględnia obszar, na którym rozprzestrzenia się strumień świetlny, nie mówi jednak o jego intensywności. Jeśli zastosujemy oświetlenie o wartości 1000 lumenów i rozłożymy je na powierzchni jednego metra kwadratowego otrzymamy natężenie oświetlenia o mocy 1000 luxuów. Jeśli rozstawimy je na powierzchni dwóch metrów kwadratowych otrzymamy wymagane 500 lx dla pracownika biurowego. Powyższy przykład dotyczy warunków idealnych, w których nic nie zakłóca strumienia światła. Na natężenie będzie wpływało też pomieszczenie pomalowane jest na ciemno, czy jasno, jaki rodzaj oświetlenia LED użyjemy.

Znając już zasadę zapewne domyślasz się dlaczego to właśnie natężenie światła brane jest pod uwagę podczas badania oświetlenia stanowiska prac. Jak je jednak zmierzyć, przecież nikt nie pracuje w warunkach zdefiniowanych przez nas jako idealne? To całkiem proste. Wystarczy wykorzystać światłomierz.  Światłomierz wykorzystuje fotokomórkę do  przechwytywania światła, które następnie miernik przekształca w prąd elektryczny. Pomiar prądu umożliwia obliczenie wartości luksów wychwyconego światła. Aby zmierzyć natężenie światła przy stanowisku pracy należy wystawić czujnik na działanie źródła światła i zgodnie z instrukcją obsługi urządzenia odczytać natężenie.

Odpowiednie oświetlenie stanowiska pracy to nie tylko dobre samopoczucie pracownika i dobrze wykonana „robota”. To również zapewnienie bezpieczeństwa pracobiorcom i uniknięcie dużych kłopotów. Kary finansowe w tym wypadku to najmniejszy problem. Gorzej robi się wtedy, gdy złe oświetlenie spowoduje uszczerbek na zdrowiu.

Jak oświetlić biuro, a jak fabrykę?

Przepisy norm polskiego prawa jasno określają natężenie światła, które powinno być dostosowane do specyfiki pracy oraz pomieszczenia. Optymalnie mogłoby wydawać się oświetlenie światłem dziennym, jednak przy zmianie pór roku i niedostatecznym doświetleniu pomieszczeń konieczne jest posiłkowanie się światłem sztucznym. Wybrane wymogi w zależności od rodzaju pomieszczeń:
• korytarze czy schody 150 lx
• strefy magazynowe – pakowanie, konfekcja 200-300 lx
• praca przy komputerze – 500 lx,
• praca precyzyjna (tworzenie wzorników, wybór narzędzi) – do 1000 lx.

LED – energooszczędne i ergonomiczne

Znasz już przepisy, a przynajmniej podstawy przepisów prawnych, które regulują konieczność oświetlenia miejsca pracy. To jednak nie wszytko. Czemu dobre oświetlenie jest takie ważne? Praca w warsztacie samochodowym będzie wymagała innego oświetlenia niż praca przy biurku. Warto wiedzieć, że naszym oczom szkodzi zarówno zbyt mało światła, jak i jego nadmiar. Optymalne oświetlenie sprawi, że pracownik wydajnie będzie wykonywać powierzone mu obowiązki bez uczucia dyskomfortu i zmęczenia. Dodatkowo dobre oświetlenie z całą pewnością przyczyni się do zminimalizowania błędów w pracy i lepszego komfortu wykonywania zadań.

Zastosowanie oświetlenia LED w miejscu pracy ma wymiar nie tylko funkcjonalny, ale również energooszczędny. Oszczędność przy zastawaniu oświetlenie LED w Twojej firmie może sięgnąć nawet 60%, w porównaniu do standardowego oświetlenia. Produkty dostępne w naszym sklepie mogą działać nieprzerwanie do 50 000 godzin.